‘Zin’ in fietsen

De in 2015 overleden Filosoof en Denker des Vaderlands René Gude onderscheidde vier betekenissen van ‘zin’: 1) het zinnelijke, ofwel het lijflijke, het lekkere; 2) het zintuigelijke, ofwel het esthetische, het mooie; 3) het zinrijke, ofwel het rationele, dat betreft ons ‘kletsvermogen’ en 4) het zinvolle, of je achter de doelen van je werk, onderneming en je leven staat.

Een mooi denkraam voor elke fietser om ‘zin in fietsen’ eens anders te bekijken. Laat ik zelf maar eens beginnen…

1) het zinnelijke, ofwel het lijflijke, het lekkere.

Mooie herinneringen heb ik nog altijd aan de jaren dat ik jonger en sterker was op de fiets. Dan kon ik echt genieten van het kijken naar mijn malende benen, de bruine kleur ervan en de pareltjes van het zweet die alles de glans gaven van gezondheid, eeuwigheid en het opgaan in het Nu. Het aantrekken van een zweethempje, zo strak de golven van het lichaam volgend, leek op het bestuderen van een gebeeldhouwde Apollo. En dat was dan enkel nog de eigen blik; op momenten werd de male gaze ook nog geprikkeld door een vrouwelijke wielrenster waar het zinnelijke, lijflijke metafysisch veranderde in ‘het lekkere’… WOW, dacht ik dan. 

2) het zintuigelijke, ofwel het esthetische, het mooie. 

Een fiets is een fiets zou ze zeggen, maar dat is natuurlijk niet zo. De filosoof Margritte is beroemd geworden door zijn uitspraak bij een afbeelding van een pijp: “Ceci n’est pas une pipe > dit is geen pijp”. In de letterlijke zin is het inderdaad geen pijp, maar een schilderij waarop een pijp is afgebeeld. Toch zal iedereen die je vraagt: ‘Wat is dit?’ zeggen dat het een pijp is. Magritte laat hiermee zien dat de mens alleen kan omgaan met de werkelijkheid door het indirect te beschrijven, door tekens of door taal te gebruiken. Dus toen ik heel lang geleden een Duell aanschafte en die aanvankelijk op mijn slaapkamer stalde, was het geen fiets. Voor mij was het een kunstwerk of sterker nog: een poort naar de wereld van onvervuld verlangen.

3) het zinrijke, ofwel het rationele, dat betreft ons ‘kletsvermogen’. 

Er is geen sport zo rijk aan verhalen als de wielersport. De namen alleen al: de Kannibaal, de Adelaar, der Panzer, de Onverslaanbare… In fietsverhalen worden de hellingen monsterlijk steil, de wind orkaanachtig, de tegenstander Goliathachtig, de ontberingen duivels en jouw persoonlijkheid imponerend. Zo kan ik prachtig vertellen over mijn 1e Marmotte… hoe het bijna de hele dag regende, hoe het boven de Galabier ijzelde, de afdaling een helletocht met bevroren vingers… En dat dijkenritje met een voor mij onbekende wielrenster, van wie ik later hoorde dat ze de Tour Feminin had gereden, werd een verliefde dans die eindigde in een Fiat Punto op stoomkoers. 

4) het zinvolle, of je achter de doelen van je werk, onderneming en je leven staat.

Nu wordt het serieus: waarom fiets ik eigenlijk? Wat is het doel? Eigenlijk is ‘doel’ wel een mooi woord. Ik denk dat er geen sport is die meer verbinding heeft met het leven dan fietsen. Geluksmomenten, afzien… het hoort bij het leven. Zo ook de routes die je telkens plant, met maar een doel: het halen van de finish. Net zoals het leven, je doet van alles, denkt het leven op momenten door te hebben, maar na een paar jaar ontdek je toch weer een nieuw perspectief – een nieuw doel. Ik fietste aanvankelijk om de gezondheid wat op te krikken, en toen dat beter en beter ging en lid werd van een wielerclub, kwam er de ambitie bij om tot de sterksten te horen. Vrij snel kwamen er gelukkig de zinvolle ervaringen bij van: dankbaarheid om te genieten van het mooie landschap of de leuke ontmoeting met een mede-fietser… Alleen al de vraag stellen ‘Waarom fiets ik?’ brengt me dichter bij de kernvraag: Waarom ben ik op aarde? Toevallig lees ik net in een van Rudyard Kiplings beroemde gedichten ‘Als’: Als je in jezelf kunt vertrouwen als iedereen aan je twijfelt. Maar ook voor dat twijfelen ruimte kunt geven.’ Volgens Kipling in zijn 19e eeuwse denken moet een man vooral stoïcijns en gereserveerd zijn. Daarnaast moet hij ook nederig, geduldig, rationeel, eerlijk, onafhankelijk en doortastend zijn. Als ik al die woorden rustig tot me neem, resoneert op dit moment in mijn leven ‘onafhankelijkheid’ het meest. Maar het echte woord – doel – schuilt nog achter de horizon…. The answer is blowing in the wind.


Indien ge met bezonnen hoofd alom beroering kunt aanschouwen,
Paniek en dreiging om u heen met kalme blik kunt gadeslaan;
Indien, waar ànd’ren aan u twijf’len, gij u zèlven kunt vertrouwen,
Maar tòch die twijfel aan uw trouw óók kunt vergeven en verstaan;
Indien ge wachten kunt, het juiste tijdstip met geduld verbeiden,
En, als een lastertong u treft, gij laster slechts met waarheid keert;
Indien, vervolgd door haat, ge tot geen wrokgevoel u laat verleiden,
En daarbij nimmer met uw deugdzaamheid of wijsheid paradeert;
 
Indien ge dromen kunt—nochtans u niet door dromen laat regeren;
Indien ge denken kunt, maar niet uw heil zoekt in gepeins alléén;
Indien ge alle wisselingen van het noodlot kunt trotseren,
En rustig koers houdt, langs de klippen van triomf of rampspoed heen;
Indien ge kunt verduren, dat een schelm het woord, door u gesproken,
Verdraait, vervalst, en dan voor goede munt verkwanselt aan een zot;
Indien, als ’t werk van héél uw leven voor uw ogen wordt gebroken,
Ge ’t weder opbouwt, met gereedschap deels versleten, deels kapot:
 
Indien ge met de fondsen, door uw vlijt en spaarzaamheid verkregen,
Een bod naar rijkdom hebt gedaan, een sprong gewaagd naar méér gewin,
En ’t is mislukt… en àl uw leed hebt ge voor iedereen verzwegen:
Uw hand grijpt weer de ploeg, en ge begint opnieuw bij het begin;
Indien ge, als het moet, uw zinnen en uw zenuwen kunt dwingen
Uw doel te dienen, ook al ging hun energie reeds lang teloor,
Opdat ge nog één laatste ruk aan hun vermogens kunt ontwringen,
Waaruit ge onverwachte wilskracht put voor het bevel: Zet dóór!
 
Indien ge met de menigte, maar óók met Vorsten kunt verkeren,
Moreel en geestelijk de kern van beide in uw hart omvat;
Indien wélmenend vriend, noch fèl-verbitterd vijand, u kan deren;
Indien een ieder voor u mee-telt, maar ge niemand overschat;
Indien ge nóóit een kostbare minuut onnuttig laat verlopen,
Maar elke vliedende seconde naarstig arbeidt aan uw plan,
Dàn ligt de weg naar Vrede, Voorspoed en Voldoening voor u open,
En—wat oneindig méér betekent—dan, m’n zoon, zijt ge een man!

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s